و سهولت قابل دسترس باشند. به عبارت ديگر قرار دادن اشيا در بهترين مكان به بهترين طريق ممكن و امكان دسترسي به آن با حداكثر سرعت (همان).

پاكيزه سازي
در ديدگاه پنج اس پاكيزه سازي عبارت است از دور ريختن زوائد و پاكيزه كردن اشياء از آلودگي ها و مواد خارجي. به عبارت ديگر پاكيزه سازي نوعي بازرسي است. بازبيني و پاكيزگي محيط كار براي حذف آلودگي مورد تأكيد در اين بخش از نظام پنج اس قرار دارد. برخي از لوازم، تجهيزات و مكان ها لزوماً بايد بسيار پاكيزه و عاري از هر نوع آلودگي نگهداري شوند. بنابراين لازم است كه آنها را دقيقاً شناسايي نموده و بر اين باور بود كه پاكيزه سازي تنها تميز كردن محل كار و لوازم موجود در آن نيست بلكه پاكيزه سازي امكان انجام بازرسي و بازبيني را نيز بايستي فراهم آورد (همان).

4- استاندارد سازي
استاندارد سازي عبارت است از كنترل و اصلاح دائمي ساماندهي، نظم، ترتيب و پاكيزگي. تاكيد اصلي در استاندارد سازي متوجه مديريت است كه با استفاده از چك فهرست هاي مناسب و استاندارد كردن مقررات با استفاده از نوآوري و خلاقيت، محيط كار را به نحوي استاندارد و كنترل نمايد كه همواره همه عوامل با سرعت و دقت لازم مورد استفاده قرار گيرند (همان).

انضباط
انضباط عبارت است از آموزش عادات و توانايي هايي جهت انجام يك وظيفه خاص. نكته اصلي در اينجا ايجاد عادات درست به جاي عادات نادرست است. اين كار را بايد از طريق آموزش شيوه هاي درست انجام كار به افراد و تمرين دادن آنان در اين زمينه آغاز نمود. همچنين اين تمرين ها از طريق وضع مقررات و پيروي جدي از آنها تحقق ميپذيرد. به عبارت ديگر انضباط فرآيند تكرار و تمرين انجام يك كار است (همان).

عملکرد کارکنان (متغیر وابسته):
عملكرد به درجه انجام وظايفي كه شغل يك كارمند را تكميل مي‌كند اشاره دارد (بايرز و رو14، 2008). و نشان مي‌دهد كه چگونه يك كارمند الزامات يك شغل را به انجام مي‌رساند. عملكرد اغلب با «تلاش» كه اشاره به صرف انرژي دارد يكسان تلقي مي‌شود، اما عملكرد براساس نتايج فعاليت ها اندازه‌گيري مي‌شود. براي مثال يك دانشجو ممكن است تلاش زيادي را در آماده شدن براي آزمون بكار گيرد اما نمره كمي دريافت كند در اين مورد تلاش زيادي صورت گرفته اما عملكرد پايين بوده است. به عقيده بايرز و رو (2008) عملكرد افراد در يك موقعيت مي‌تواند به عنوان نتيجه ارتباط متقابل بين: الف) تلاش، ب) توانايي‌ها و ج) ادراكات نقش تلقي شود.”تلاش”، كه از برانگيختگي نشأت مي‌گيرد اشاره به ميزان انرژي (فيريكي يا ذهني) كه يك فرد در انجام وظيفه استفاده مي‌كند دارد.”توانايي ها”، ويژگي هاي شخصي مورد استفاده درانجام يك شغل هستند و “اداراكات نقش” به مسيرهايي كه افراد باور دارند بايستي تلاش هايشان را در جهت انجام شغلشان هدايت كنند، اشاره مي‌كند. نو و ديگران15 (2008) عملكرد را ناشي از ويژگي هاي شخصي، مهارت ها و نظير آن مي‌دانند. اين ويژگي ها از طريق رفتار كاركنان به نتايج عيني تبديل مي‌شوند. در واقع كاركنان تنها در صورتي كه دانش، مهارت ها، توانايي ها و ساير ويژگي هاي ضروري براي انجام يك شغل را داشته باشند مي‌توانند رفتارشان را نشان دهند. ديگر مؤلفه‌ اساسي مدل نو و همكاران، استراتژي هاي سازماني است. اغلب ارتباط بين مديريت عملكرد و استراتژي ها و اهداف سازمان ناديده گرفته مي‌شود. نهايتاً مدل ياد شده اشاره مي‌كند كه محدوديت هاي موقعيتي نيز نقش اساسي در عملكرد افراد ايفا مي‌نمايد. همان طور كه قبلاً ذكر شد، افراد ممكن است رفتار مناسبي انجام دهند اما نتايج مناسبي كسب نكنند. بنابراين، كاركنان بايستي داراي ويژگي هاي مشخصي براي انجام مجموعه اي از رفتارها و دستيابي به برخي نتايج باشند و به منظور دستيابي به مزيت هاي رقابتي، ويژگي ها، رفتارها و نتايج بايستي به استراتژي هاي سازماني گره زده شوند.
با اين تفاسير مي‌توان ارزيابي عملكرد را به عنوان فرآيند ارزيابي و برقراري ارتباط با كاركنان در نحوه انجام يك شغل و استقرار برنامه بهبود آن تعريف نمود (بايرز و رو، 2008). در اين صورت ارزيابي عملكرد نه تنها به كاركنان اجازه مي‌دهد كه بدانند عملكردشان چگونه است. بلكه بر سطح تلاش و مسير آينده شان تأثير مي‌گذارد.
همچنين كارل و ديگران16 (2000) ارزشيابي عملكرد را فرايند مداوم ارزيابي و مديريت رفتار و برون دادهاي انساني در محل كار تعريف كرده‌اند. و به عقيده فوت و هوك17 (1999) ارزشيابي عملکرد كاركنان عبارت است از: فرآيند رسمي براي سنجش و ارائه بازخورد به كاركنان در مورد خصوصيات و نحوه انجام فعاليت هايشان و همچنين شناخت استعدادهاي بالقوه آنان به منظور شكوفايي آنها در آينده.

1-8-2- تعاریف عملیاتی:
عملکرد کارکنان: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 44 تا 6 پرسشنامه می باشد.
نظام آراستگی: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 69 تا 45 پرسشنامه می باشد.
ساماندهی: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 49 تا 45 پرسشنامه می باشد.
نظم: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 54 تا 50 پرسشنامه می باشد.
پاکیزه سازی: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 59 تا 55 پرسشنامه می باشد.
استاندارد سازی: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 64 تا 60 پرسشنامه می باشد.
انضباط: پاسخ آزمودنی ها به سوالات شماره 69 تا 65 پرسشنامه می باشد.

خلاصه فصل یک و اقداماتی که در فصل های بعد انجام خواهد گرفت.
اين فصل پس ا
ز ارائه مقدمه با شرح و بيان مسأله آغاز شد، سپس اهميت و ارزش پژوهش بيان گرديد. در ادامه اهدافي که از انجام اين پژوهش دنبال ميشود و فرضيات متناسب با اهداف، بيان گرديد و پس از آن قلمرو موضوعي، مکاني و زماني ارائه شد. در اين فصل واژه هاي عملياتي مهم که در متن پژوهش مورد استفاده قرار گرفته، تعريف گرديده است.
در فصل دوم به بيان ادبيات موضوع و پيشينه پژوهش پرداخته خواهد شد. در ادامه و در فصل سوم به روش پژوهش پرداخته ميشود. در فصل چهارم اطلاعات جمع آوري شده از طريق پرسشنامه تجزيه و تحليل ميشود. و در فصل پنجم که فصل پاياني اين پژوهش میباشد، نتايج، پيشنهادها و محدوديت هاي پژوهش حاضر تشريح مي شود.

فصل دوم
مروری بر ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق

2-1- مقدمه
نظام پنج اس كه از آن با نام ” نظام آراستگي” نيز ياد مي كنند چيزي بيش از يك پروژه سازماندهي و تميزكاري است (فيلوپوسيك، 1386). در حقيقت، هدف اصلي فايو اس اصلاح شيوه مديريت است. همفكري، همكاري، همدلي از نتايج زيباي نظام آراستگي است، كه نقش موثر در پياده سازي سيستم نگهداري و تعميرات بهره ور جامع دارد. وقتي محيط كار تميز نباشد، مشكلات به خوبي شناخته نمي شوند (نيلي پور طباطبايي و ديگران، 1386). محيط هاي آراسته در شكل دادن به عقايد و ديدگاه هاي مثبت درباره كاركنان نقش دارند و به عكس محيط هاي كاري درهم ريخته و نا ايمن ديدگاه منفي را نسبت به خود و ديگران رقم مي زنند. در محيط هايي كه با اجراي نظام آراستگي مديريت مي شوند، اشياي زائد و غير ضروري وجود ندارد و اقلام موجود با نظمي خاص مرتب مي شوند و اين امر تا حد زيادي موجب صرفه جويي و ايمني محيط خواهد شد. اجراي منظم مراحل نظام آراستگي، محيطي پاكيزه و بهداشتي را فراهم مي آورد و از همه مهم تر تلاش براي ايجاد عادت هاي صحيح در كاركنان مهم ترين عامل در تحقق محيط هاي آراسته است. وجود محيطي سامان يافته، از لوازم توليد يا ارائه خدمات با كيفيت است (بيضايي نژاد، 1387). خاستگاه نظام آراستگي، در ژاپن بوده است و اين مفهوم با مفاهيمي چون كايزن18 و بهبود مستمر، توليد به هنگام، مديريت كيفيت جامع و حتي نگهداري و تعميرات بهره ور فراگير پيوند خورده است. فايو اس، به پنج واژه ژاپني اشاره دارد كه با حرف اس شروع مي شوند. در نظام آراستگي اعتقاد بر اين است كه بهره وري از طريق از بين بردن تلفات و ضايعات حاصل مي شود و لازم است كه ريشه مشكلات از بين برود؛ نه فقط آثار و علايم آنها، ضمن آنكه مشاركت همه افراد، براي موفقيت ضروري است (اخوان، 1388).
آشنایی با نظام آراستگی در واقع آشنایی با چگونگی مدیریت مطلوب محیط کار است. این نظام در سازمان های تولیدی و خدماتی بسیاری از کشورهای جهان استقرار یافته و نتایج با ارزشی در ساماندهی و مرتب کردن محیط های کاری و ایجاد عادت های مطلوب و فرهنگ مشتری گرایی داشته است. این سیستم در برخی از سازمان های تولیدی و خدماتی کشور ما نیز به اجرا درآمده است.
اجرای پنج اس برای رسیدن به هدف های متعددی اجرا می شود. برخی از مهم ترین هدف ها عبارتند از: ایمنی و بهداشت، بهره وری، صرفه جویی در هزینه ها، کیفیت و پیشگیری از خرابی ها. در محیط هایی که با اجرای نظام آراستگی مدیریت می شوند، اشیا زاید و غیر ضروری وجود ندارد و اقلام موجود با نظمی خاص مرتب می شوند و این امر تا حد زیادی موجب صرفه جویی و ایمنی محیط خواهد شد. اجرای منظم مراحل نظام آراستگی محیطی پاکیزه و بهداشتی را فراهم می آورد و از همه مهم تر تلاش برای ایجاد عادت های صحیح در کارکنان مهم ترین عامل در تحقق محیط های آراسته است و این مهم در اجرای بند پنجم این اصل حاصل خواهد شد. وجود محیطی سامان یافته از لوازم تولید یا ارائه خدمات با کیفیت است.

2-2- تاريخچه شكل گيري پنج اس
نظام پنج اس براي اولين بار بعد از جنگ جهاني دوم در ژاپن شكل گرفت ولي ايده اوليه اين سيستم ژاپني نمي باشد. ژاپني ها در هنگام بازديد از برخي صنايع آمريكا  (همچون كارخانه هاي مهمات سازي، كبريت سازي، داروسازي، مواد غذايي، تجهيزات پزشكي و…) با پديده خانه داري صنعتي19 آشنا شدند. مواردي همچون نظافت، بهداشت، نظم و ترتيب، رعايت كامل ايمني و جلوگيري از حوادث به ويژه انفجار و آتش سوزي، جلوگيري از انباشت ضايعات و مواد در راهروها و خيابان هاي كارخانه و معابر داخل كارگاه ها، ريخت و پاش ابزار و نشت روغن و مواد شيميايي در كارخانه ها رعايت مي شد كه عدم رعايت آنها موجب بروز خطرات و ضايعات غيرقابل جبران جاني، مالي و اجتماعي گرديده و يا محصول آنها مستقيما با بهداشت و سلامتي مصرف كننده سروكار پيدا مي كرد. الگوهای اولیه ای که مورد استفاده ژاپنی ها قرار گرفت شامل سه دسته از صنایع آمریکایی و اروپایی می باشد20.
دسته اول، صنایعی می باشند که رعایت بهداشت، تمیزی و نظم از زیر ساخت های اساسی آن می باشد، مانند صنایع بهداشتی و دارویی یا صنایع میکروالکترونیک که عموماٌ نیازمند محیطی تحت عنوان اتاق تمیز21 می باشند.
دسته دوم، سازمان های خدماتی مانند سوپر مارکت ها، هتل ها، کتابخانه ها و مراکز تفریحی را در بر می گیرد. در این سازمان ها، مشتری با محیط سازمان تماس مستقیم و نزدیک دارد. حساسیت بالای مشتریان این گونه از سازمان ها به تمیزی، نظم و سرعت پاسخگویی به خواسته هایشان، موجب می شود که این سازمان ها برای بقا و رقابت ناچار باشند که اصول خاصی را ر
عایت نمایند. به طور کلی در آمریکا رعایت این گونه از اصول (چه اجبار قانونی باشد و چه الزام عرفی و صنفی) در زمینه هایی که مرتبط با بهداشت و سلامتی انسان ها می باشد، خانه داری خوب22 نامیده می شود.
دسته سوم، شامل سازمان های پیشرویی می باشند که به اهمیت مباحثی مانند انسان با ماشین، انسان با کار و انسان با محیط، توجه خاصی نموده و تلاش نموده اند که ارتباطی منطقی و سالم بین انسان، ماشین، کار، پدید آورند. ژاپني ها با مشاهده تاثير و نقش قابل توجه معيارهاي خانه داري صنعتي در ايجاد محيط كاري آراسته، حفظ ايمني و بهداشت و غيره برآن شدند تا معيارهاي مذكور را در شركت هاي ژاپني به كار گيرند. تطبيق اصول خانه داري صنعتي با شرايط حاكم بر صنايع ژاپن و بومي نمودن آن منجر به شكل گيري پنج اصل در آراستگي محيط كار گرديد و از آنجا كه اين پنج اصل با تلفظ اس شروع مي شد، پنج اس نامگذاري گرديده است (هاشم پور، 1389).
کایزن، سیستم بهبود مستمر در کیفیت، فناوری، فرآیندها، ساختار شرکت، بهره وری، ایمنی

 
دسته بندی : پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید